Nieuws en recensies

 

 

 

 

 

Vooruitblik

 

Jazz Brugge 'from Europe'

 

Met Jazz Brugge is de fraaie Vlaamse stad sinds 2002 een jazztraditie met een geheel eigen karakter rijker. Het vierdaagse festival vindt plaats van donderdag 30 september tot en met zondag 3 oktober. Bewust wordt gekozen voor topjazz van uitsluitend Europese bodem, uitgevoerd in diverse en bijzondere binnenlocaties. Jazz Brugge onderstreept deze eigen identiteit in het uitroepteken dat in het logo is verwerkt, en onderscheidt zich daarmee van Gent Jazz en Jazz Middelheim.

 

Het programma vermeldt vijf concerten per dag van onder anderen Enrico Rava Quintet, Courtney Pine Band, Keith Tippet, Cezariusz Gadzina, Luciano Biondini & Javier Girotto, Mikko Inanen, Michiel Braam, Bert Joris en het Brussels Jazz Orchestra.

 

Jazz Brugge brengt een programma dat uitmunt in vrijheid van musiceren, op basis van zeer uiteenlopende muziekstijlen. Dat kan eigenlijk ook niet anders met deze bijzondere bundeling van jonge en gelouterde jazzmusici uit alle windstreken van Europa. Er is een ruime randprogrammering van films, exposities en jamsessies.

 

Brugge zelf? Dat verveelt nooit. Wie genieten wil van een heerlijk herfstweekendje historie, culinaire verwennerij en jazz van de bovenste plank is eind van deze maand te vinden in Brugge.

 

Klik hier voor een uitgebreid programmaoverzicht en nadere informatie.

 

(Jo Dautzenberg 4,9,2010)

 

 

 

 

 

 

In Memoriam Willem Breuker

 

 

Rietblazer, componist, orkestleider en oproerkraaier Willem Breuker is op 23 juli in zijn woonplaats Amsterdam aan longkanker overleden. Het enfant terrible van de Nederlandse muziek werd 65.

 

Vanaf het moment dat hij op het vaderlandse toneel verscheen, in 1966, met zijn compositie 'Litanie Voor De 14de Juni', heeft zijn muziek steevast felle reacties pro en contra losgemaakt. Hem werd verweten dat hij zijn instrumenten niet beheerste en dat hij geen respect had voor de jazztraditie. Niet toevallig, wellicht, begon hij zijn loopbaan midden in de Provobeweging. Huisjes konden hem niet heilig genoeg zijn.

 

Nochtans was Breuker bijzonder goed op de hoogte van de jazztraditie. En niet alleen van de jazztraditie; ook de donkerste hoekjes van de klassieke muziek kende hij als zijn broekzak. Dat bleek onder meer in 2003, toen Breuker een programma voor de Nederlandse Muziekdagen samenstelde, waarin componisten als Jaap Kool en Peter van Anrooy broederlijk naast Louis Andriessen en Tomoko Mukaiyama op het affiche prijkten.

 

De eerste stappen op het muzikale pad werden – letterlijk – bij het Harmonieorkest Tuindorp Oostzaan gezet. Daar kreeg hij een tenorsaxofoon in de handen gedrukt en dat ging allemaal prima tot Wim aan het Loosdrecht Jazzconcours meedeed (en daar een ruzie in de jury ontketende). Bestuursleden van de harmonie zagen het spektakel op tv en stonden de volgende dag ziedend op de stoep. De jonge muzikant werd geschorst wegens wangedrag.

 

Maar Breuker maakte snel furore als bedenker en uitvoerder van vrije muziek met een theatrale inslag. De Amerikaanse free jazz (Archie Shepp, Albert Ayler) van de jaren zestig was een belangrijk baken, maar daar roerde Breuker dan met sardonisch genoegen een hele schep Kurt Weill, Malando en Spike Jones doorheen. Muziek voor mensen, was zijn motto.

 

Toen Nederland na een paar jaar vond dat de aanpak van Breuker slijtageplekken begon te vertonen, bleek het buitenland een niet leeg te drinken zee. Het Willem Breuker Kollektief trad met evenveel succes op in vrijwel alle landen van de beschaafde wereld. Een van de eerste buitenlandse recensies stond in 1971 in het Engelse blad Melody Maker. 'Willem Breuker is vandaag de dag echt een van de meest vooraanstaande westerse muzikanten. Ik ken maar weinig lieden die met geluid werken wier creaties de breedte en het gewicht hebben waarvan zijn werk doortrokken is,' schreef Richard Williams.

 

Toch ontwikkelde Breukers muziek zich door de jaren. De hem kenmerkende ironie wilde hij ook wel eens loslaten, en dan kon zijn Kollektief ineens van een plichtmatig en wat suffig voortploegend hofje veranderen in een swingende bigband of een enerverend kamermuziekensemble.

 

De laatste jaren werd Willem Breuker geplaagd door lichamelijk ongemak (levertransplantatie, longkanker) en een negatief subsidieadvies, waardoor de overheidssteun na dertig jaar plotseling opdroogde*.

 

De man die aan de wieg stond van de Instant Composers Pool (ICP), de Beroepsvereniging van Improviserende Musici (BIM), de Stichting Jazz en Geïmproviseerde Muziek in Nederland (SJIN), het Bimhuis en nog zo het een en ander, nam zichzelf niet al te serieus. "Denk niet dat je door God op deze aarde bent gezet om die paar kutnoten op te schrijven," vertrouwde hij Marc Wielaert toe. "Ze mogen wat mij betreft alles bij de vuilnisbak zetten als ik de pijp uitga."

 

* Onlangs werd dit advies overigens wel herroepen.

 

(Eddy Determeyer, 24.7.10)

 

Meer weten?

Na enkele jaren was het Willem Breuker Kollektief op 1 maart 2004 weer eens neergestreken in café Wilhelmina in Eindhoven voor een Jazzpowerconcert.

De tweede set speelde het Kollektief een suite van zijn filmmuziek bij de vermaarde, geheel gerestaureerde stomme zwart-wit film 'Faust' van regisseur F.W. Murnau uit 1926

 

Uit de recensie van dit concert: 

"Een belangrijke, indrukwekkende partituur van de man die hiermee wederom zijn compositorische kwaliteiten bewijst."

 

Lees hier de complete recensie met informatie over de film 'Faust'.

Klik hier naar een gesprek met Willem Breuker plus een video van de theater-tour 'Nog Lang Niet Jarig!

 

(Cees van de Ven, 27.7.10)

 

 

 

 

 

Gent Jazz 2010

 

 

 

 

Een festivalverslag in woord en beeld door Jo Dautzenberg en Cees van de Ven.

 

Gent Jazz vonkt

 

Formule topcategorie in Europa: acht dagen vier topconcerten per avond, met ruime tussenpozen voor een wandeling, een drankje, een hapje. Een uitgekiende programmering, grote namen... Op het hoofdaffiche van de eerste vierdaagse prijken onder anderen Norah Jones, Ornette Coleman, Pat Metheny, Chick Corea en Kurt Elling. Het festival staat op zichzelf, maar zit aangekropen tegen het zeer bekende evenement de Gentse Feesten, een vermaard evenement in een culturele stad, met vele prijzen en titels gelauwerd. Dat strekt tot eer.

 

De locatie is een site binnen de stad in de buurt tussen het station en het historische centrum. Het omvangrijke terrein bestaat uit de combinatie van voorbije jaren herwonnen open ruimte door sloop, enkele omringende weilanden, in glorie herstelde oude victoriaanse gebouwen met daaraan vastgeplakt met opzichtig ijzerwerk kubusachtige nieuwbouw. De historie is tastbaar, ruimte, glas en beton... moderniteit en verleden, in één nieuw gezicht. Dit alles herbestemd als cultureel centrum van de stad. Klaar in oktober 2010. Visie en realisatie hebben elkaar hier versterkt. De historische stad die de hand reikt naar de nieuwe tijd, is de ultieme winnaar.

 

Flaneren over Gent Jazz festivalterrein. Dj's vullen de pauzetijden, drank en eten van goede naam en kwaliteit feestelijk rondom het middenterrein. Stoelen en tafeltjes genoeg, geen troep, het geluid mooi afgestemd, programmainformatie via grootbeeldschermen, positieve vrijwilligers verzorgen de gasten. Geen lange wachtrijen, geen ongeduldige mensen. Alles is afgestemd op het welbevinden van de gast, respect en ruimte voor de musicus, met dank aan de sponsoren, duidelijke regels voor cateraars en faciliteerders, met dank aan de stad Gent die het goed vindt.

 

Hier hoef je geen attractie te 'scoren', hier bezoek je een concert, dat je kunt meebeleven met volle teugen. Kwaliteit en genieten: basisvoorwaarden om een plezierig opgedist, muzikaal avontuur mee te maken, zulks naar eigen smaak.

 

 

Act 1: Tribute to Django - Perspresentatie

 

Het is bloedheet in het zaaltje, dat dicht tegen de viplocatie aanligt. Alleen al te zien hoe het terrein is ingevuld, is een ticket waard. Muzikanten geven een toelichting. Django Reinhardt, modern is het verkeerde woord, eigentijds vinden ze beter. Ik ben verbaasd als later de tent aardig volloopt. En daar krassen de gitaren. Gypsie? Nee, klarinet, piston, sopraansax, bas, drum, drie gitaren, waarvan twee ritme en een solo. Rap, romantisch, schroem schroem, Django is back...

 

Gitarist Faby Lavertin: hij speelt Django omdat hij het altijd heeft gespeeld. Hij leerde het thuis, zonder noten, op zijn gehoor. Hij leeft voor de muziek. Hij meent het. Koen de Cauter viert zijn feestje.

 

Act 2: Special Concert - Norah Jones

 

De tent loopt vol. Bij de vipingang staat een groepje fans. Ze mogen van de zittribune gebruik maken als enkele vips onverhoeds niet komen opdagen. Mooi gebaar. Een vrouw heeft rugklachten. Ze komt voor 'haar' Norah. Ze is er helemaal weg, beter kapot, van. Ze moet wachten. De tribune loopt echter helemaal vol. "Sorry, zoek maar een stoel op het binnenterrein." Ze kijkt me aan: "Zo is het leven" en loopt weg. Dat is precies wat Nora even later in een volle tent kwijlt. Zo is jazz in 2010? Gelukkig niet. Het wordt een special night met Norah Jones. That's all there is.

 

Norah, wereldwijd om haar sensitieve interpretatie bejubeld, kiest vandaag haar eigen weg. Genre: soft country. Act: country-idool met poppige band. Publiek werkelijk zeer enthousiast. Goede special, denkt de organisator. Fotografen razend, ze mogen niet dichtbij fotograferen. Keep distance? Oké, maar honderd meter? Foto's mogen niet van het management van Norah. In de perscatacomben verzamelen zich woedende fotografen. Het oproer kraait niet echt. Ik besluit om maar eens backstage te gaan.

 

Een stagehand vraagt: "Who are you?" Ik zeg: "A good friend of Norah." Op dat moment kijkt de van geluk stralende Norah net onze kant uit. Ik zwaai of ik haar al jaren ken. Ze kijkt me verbaasd aan. "You don't know anyone here at all...", zegt de stagehand, die het tafereel nauwlettend gadeslaat. Zijn toon wordt dreigend. Ik kijk hem een beetje onnozel aan, hij duwt me weg.

 

Toegift. Ik sluip weer naar boven en daar is ze. Ik kan haar en de bandleden aanraken. "Mrs. Jones, one question?" Ze herkent me van daarnet. De truc werkt. De stagehand druipt af. Ze lacht, het is oké. "Mrs. Jones, What happend to your jazz?" "I have nothing with jazz," klinkt het licht verontwaardigd. Ze loopt langs me heen, weg is ze. Duizenden handen op elkaar, gillende fans, de tent is los. Norah Jones verovert Gent en ik sprak met haar over jazz waar ze niks mee heeft. Tja, je moet wat doen voor een quootje, zo is het leven. De stagehand drukt me nu zeer beslist weg van het podium. Ik buig. Het festival duurt nog lang en ik wil niet als een wildplasser weggestuurd worden.

 

Act 3: Filosoferen

 

Een echt festivalsfeertje. Een mooie overkapte tent in fraaie golven van tentdoek. Houten stoeltjes en tafeltjes. Het doet warm en gezellig aan. Jongelui in rode t-shirts houden het schoon. Allemaal dankzij een bekend biermerk. Een charmante enquêtrice kruist mijn pad. Ze moet er twintig per dag scoren. Vier vellen over sfeer, sponsoren, spijs en drank, programma, de eerste keer in Gent, en ga zo maar door. Als dank voor deelname ontvang ik een fraaie cd van Mâäk's Spirit.

 

Het is de derde dag. Drie mannen op een bankje - designer, manager en tv-producent alias fotograaf, tennisser, schrijver - uitpuffend van wat was en komen gaat. Ze zien het jazzvolk voorbij gaan. Kijken naar de levende samba, vertolkt door Belgische brunettes en Britse blondines in fraaie zomerjurken. Onder een niet aflatende zon parelt het zweet langs getekende hoofden. Wat valt er te zeggen? Op welk festival in Nederland kun je zo in het hart van het festivalterrein op een bankje zitten en naar de voorbijgaande mensen kijken? Op het festivalterrein zijn diverse terrassen, eet- en drinktentjes. Je kunt eigenlijk staan en zitten waar je wilt.

 

Het is druk en rustig tegelijkertijd. De concerttent is groot, diverse grootbeeldschermen bieden een goede blik op het podium. Iedereen kan de artiesten goed zien. Het geluid vinden de drie mannen mooi klinken en het is niet te hard afgesteld. Niet te hard, geen dreunende bassen, zoals we dat kennen van dj's Het is druk en rustig tegelijkertijd. De concerttent is groot, diverse grootbeeldschermen bieden een goede blik op het podium. Iedereen kan de artiesten goed zien. Het geluid vinden de drie mannen mooi klinken en het is niet te hard afgesteld. Niet te hard, geen dreunende bassen, zoals we dat kennen van dj's of popfestivals. Tussen de concerten door kun je overal allerlei soorten jazz horen. De concerten zijn met flinke tussenruimte gepland. Kenmerkend is de afwezigheid van het heen-en-weer gehol, zoals we dat zo goed kennen van North Sea Jazz en afgeleiden. Hier kun je je favoriet goed zien en horen, je bent mooi op tijd, er is voldoende plek. Van de drie mannen mag dit voorbeeld gevolgd worden, net als de samba die in vele varianten het bankje passeert. Wie zei iets over leeftijd?

 

Act 4: Radio-experiment

 

Jongeren van een radiozender doen interviews op het terrein. Cynisch hebben ze het over de gemiddelde leeftijd van het aanbod. Ze doelen onder meer op Ornette Coleman, Roy Hayes en Toots Thielemans, samen 250 jaar. De oudste jongens van de groep musici die Gent dezer dagen aandoen. Ik vind het doorklinkend cynisme in hun vraagstelling misplaatst. "Jazz kan erg saai zijn," zeg ik en vervolg, "maar dat is niet leeftijdsgebonden; al die jonge conservatoriumbroekjes boeien ook niet echt. Emoties blijven veelal achterwege en zijn oppervlakkig." Een jongedame maakt een foto van me. Dat stimuleert, ik vul aan: "Meeslepend, wegrukkend, doordrenkte chaos, schoonheid van alle tijden... Dat leer je op straat, van het leven in diep zwarte nachten, in verliefde dagen. Leeftijd draagt die diepgang in zich." De jonge radiomakers kijken gelukkig. Zo, dat statement is gemaakt.

 

 

 

Act 5: Hoogtepunt

 

De zanger Kurt Elling. Diep, warm, levensecht, zangkunst zonder gekunselde oe's and aa's met verdraaiingen in de klankvormen. Hier staat volgens de mannen op het bankje een wereldster. De band is aangevuld met gitarist John McLean. Hij heeft een mooi en clean geluid, met iets van galm, en een mooie opbouw in de solo's, een goede feel en de technische opbouw is mooi te volgen. De warmte slaat nu onverbiddelijk toe. De eerste flauwvaller. Vakkundig, snel en discreet lossen de mensen van de EHBO-stand dit op. Lijkbleek wordt de jongeman in een rolstoel afgevoerd.

 

Act 6: Luisteren op afstand

 

Sopraansaxofonist Pierre Vaiana, die optreedt met pianist Salvatore Bonafede en bassist Manolo Cabras, grossiert in Arabische toonladders. Een passionele instrumentalist. Intensief, soms kan het gewoon te heet zijn om naar muziek te luisteren. Ik zoek het bankje op, daar is het goed toeven, net als in de perscatacomben. De kleine sluipgang naar de backstagetrap is nu secuur afgesloten met een hek.

 

 

 

Act 7: Ken je klassiekers - Ornette Coleman

 

Sinterklaas. Hij komt, hij komt... Duizenden in afwachting. De spanning stijgt, het is wachten op wat komen gaat. Daar is hij, 'de sint'. Eindelijk zie ik een van de mannen van de new thing, een stroming die de progressieve muziekwereld op de kop zette, in levenden lijve: Ornette Coleman. In mijn beleving een boom van een vent, die mij, een hoed dragend als Humphrey Bogart, schuin aankijkt met schaduwen over zijn gezicht, een blik die tot in de diepste vezels wil gaan. Daar is hij echt: niet groot, niet sterk, vooral oud. Alle energie spaart de oude man op om dat free moment uit te kunnen toeteren. Twee bassisten, een gracieuze strijker en een verwoed, bijna sologitaar spelende elektrische bassist. Veel noten. Soms zo vals als een kanon, maar niemand vindt dat erg. Achteraf lijk ik ook de enige te zijn die het zo gehoord heeft, of die het zegt. De inzetten zijn zo energiek dat de stoppen eruit vliegen. Hetzelfde geldt voor de eindes.

 

De sint zit op een krukje en speelt viool, trompet en sax naar hartenlust. De menigte is uitzinnig na elk nummer, en ingetogen luisteren ze naar de bassisten die duetten spelen. Zwaar strijkend in het laag, hoge vingervlugge pizzicato's. De non-verbale taal tussen de bandleden spreekt boekdelen. Ze zien er wel de lol van in. Coleman zet aan en in. Ik ken de man niet goed genoeg, ik denk dat hij moe is en soleert op routine. Zelfs zijn blik is routine. Kenners zullen mij wellicht willen vierendelen en het jazzbrevet ontnemen. Respect heb ik voor deze icoon, dat zeker, maar het is voorbij. Zoals een buschauffeur die de zelfde route voor de drieduizendste keer aflegt en bij elke bocht kijkt of hij erdoor verrast wordt, maar tot opluchting van de passagiers met veel stuurwerk op de weg blijft.

 

Er wordt een blues door de witte sax geperst, die in de kroeg der teleurgestelden, direct maar onverbiddelijk naast de hemelpoort, niet zou misstaan. De gezichten blijven strak. 'Free' is hier niet meer op zijn plaats. Eerder 'museum': dit was free jazz. In de perscatacomben veel gegrijns. Dit was dus de new thing. Niettemin volgt er een vette toegift. Een plechtig moment; de sint is nu eenmaal de sint.

 

 

 

Act 8: Kleinzoon en grootvader Haynes

 

Het festival gaat door. Mooi: een fantastische jonge drummer, de kleinzoon van Roy Haynes. Het trio van pianist Vijay Iyer weet de zaal aan de stoel te kluisteren, maar maakt met een gemeende diepe buiging van respect plaats voor de Chick Corea Freedom Band. Die geeft meteen zijn visitekaartje af. En dat niveau blijft zo, het hele concert, de hele avond. Hilariteit als de spraakmicro uitvalt. Daar gaat de pianist goed en gewoon mee om. Ook Chick (70) heeft het over leeftijd. Hij toont zijn bewondering voor de 85-jarige Roy Haynes, die geconcentreerd aan het slagwerk beheerst de band ritmisch leidt. Chick wijst op de virtuositeit van de nieuwe generatie in de Stanly Clark Band een dag later.

 

Voordat het zover is, volgt eerst nog - na afloop van het concert - een spontaan feestje op het podium. Uniek en ik heb het gemist. Zit al op de fiets als in de verte het applaus opnieuw klinkt. Hé, het was toch afgelopen? Dit is jazz, roepen zij die het weten, de volgende dag. Ik heb iets gemist. Een hoogtepunt. Iedere muzikant die nog rond het podium waart, kruipt na afloop op het podium achter een instrument onder leiding van Chick Corea. Zo brengt Chick de doelstelling van de Gent Jazz in een notendop bij elkaar. Jong, oud? Goed en het mag samen, maar hoeft niet; het is de muziekbeleving die telt. Het publiek geniet.

 

 

 

Act 9: Stanley Clarke knettert er op hoog niveau op los

 

Een bomvolle tent. Onweer hangt in de lucht boven ons, maar ook op het podium pakken donder en bliksem zich samen. Het mooi vormgegeven programmaboekwerkje zegt niets te veel. Bassist Stanley Clarke zit stevig in het zadel. Letterlijk speelt hij relaxed zittend, oplettend naar de virtuoze, felle pianiste Hiromi Euhara links. En aan zijn rechterkant stevige Hammond- en Moogklanken van Ruslan Sirota, met een ontketende slagwerker Ronald Bruner Jr. Een achtbaan in jazz, fasten your seatbells.

 

Clarke oogt spontaan en sportief, heeft de top bereikt, geniet ervan om op het podium te staan tussen de fantastisch spelende jongelui. De toegift kent iedereen, het nummer dat ooit het breekpunt vormde in het hele basgitaarspel, het nummer dat voor een revolutie zorgde onder de bassisten op de hele wereld. Niet alleen Stanley, maar de hele band krijgt een staande ovatie. De formule van het festival komt bijzonder tot zijn recht. Topacts met voldoende ruimte ertussenin, geen gelijktijdig lopende activiteiten. Alles is gericht op de muziekbeleving.

 

 

Act 10: Toots Thielemans - De eeuwige bries

 

De rust, de subtiele muziek, de aandacht van duizenden gericht op een man met een mondharmonica. De eenvoud zelve, ook als hij een vergissing maakt. De melancholie in wondermooie melodieën, de lichtvoetige samba zweeft de zorgvuldig gekozen tonen naar binnen. Je hart ontkomt niet aan de weg die Toots opent. De weg naar leven in de meest pure betekenis.

 

Toots is vanavond introverter dan ooit. Zijn hart speelt, zelfs de ziel legt zich erbij neer. Deze innemende persoonlijkheid is vele malen beschreven, de mythe Toots Thielemans. Zijn spel, het lot van het uiteindelijk opgaan in de wind, die blaast door het riet... De eeuwige bries, introvert en voelbaar voor iedereen: hij is het. 'Wonderful World' zegt het in alle eenvoud. Wonderschoon is dit alles neergezet.

 

Een compliment voor het videoteam. Zij brengen deze (en ook de andere) performances goed, ingetogen en fraai in beeld. Zo voegt een videoregistratie enorm veel toe, voor iedereen die gedetailleerd het podium goed wil volgen.

 

Act 11: RadioKUKAorkest

 

Het is niet gemakkelijk voor deze mannen om in de niet aflatende hitte te musiceren. Ook het tijdstip is minder ideaal. Bezoekers druppelen binnen. Hun muziek is gecompliceerd: een mengeling van klassieke kamermuziek, jazz en alles wat daar tussen voorbij komt. Door de inbreng van slagwerk wordt het meer en meer jazzy. Het samenspel vergt precisie. Luisteren is ook een kunde. Dat merk je bij dit soort concerten.

 

 

Act 12: Jungle Boldie

 

Een Nederlandse bijdrage. Voor mij de eerste keer dat ik deze groep zie spelen. Een opvallende club, die bij ons eigenlijk te weinig bekendheid geniet. Ik bemerk hier iets vreemds. Bij de meeste acts die ik heb gezien speelt overgave een grote rol. Vakmanschap en dan overgave. Spanning. Het meest nog te zien bij de Hiromi Euhara, de pianist van Stanley Clark. Saxofonist Maarten Orstein kan er wat van, dat is snel duidelijk. De overgave? Tussen hemzelf en zijn spel zit een afstandelijk licht. Ben benieuwd wat er gebeurd als hij die ruimte gaat overbruggen.

 

 

Act 13: Pat Metheny Group - All the old ones...

 

Bassist Steve Rodby zei het al in het kleine memorabele voorgesprek tussen de coulissen en dranghekken. Ik stond deze keer netjes achter het hekwerk en wist de aandacht van de zich inspelende muzikant te trekken. "We are going to play all the old ones." En inderdaad. Bij de eerste klanken begint het feest der herkenning. Daar zijn ze vanavond voor gekomen. Wat valt er in dit verband over de gevleugelde Pat Metheny te schrijven? De nummers gaan erin als koek en klinken als een klokje. Strak, poppig, jazzy, lekker in het gehoor liggend. En de gitaar raast alle superlatieven voorbij. Metheny speelt Metheny-evergreens. De fans kunnen er weer een tijdje tegen en het festival slaat een stevige brug naar de cross-over. All the old ones: je kunt het op vele manieren uitleggen in Gent.

 

Act 14: Epiloog

 

Lang niet alles gezien en gehoord. Wel veel van goede kwaliteit. Geld en tijd meer dan waard. Ik heb de cijfers van de tweede vierdaagse net ontvangen: 35.000 mensen hebben van Gent Jazz kunnen genieten. Programmeur Bertrand Flamang (lees hier een interview met hem) heeft het gelijk aan zijn kant. Iconen, toppers in hun eigen genre, overstijgende passie met jazz, ingetogenheid, eigenheid, een beetje glitter en show. Leeftijd speelt geen rol. Het gaat om de jazz zelf en dat is altijd overal tussenin en nooit hetzelfde.

 

Gent Jazz vonkt!

 

Klik hier voor een uitgebreid fotoverslag van Gent Jazz 2010 door Cees van de Ven.

 

 (Cees van de Ven 26,7,2010)

 

 

 

 

 

Interview met Bertrand Flamang

 

 

 

Bertrand Flamang: wars van stereotypen

 

We lopen over het terrein en zoeken een plekje. Bertrand groet mensen achter standjes, grapt en grolt naar links en rechts... Hij is in zijn element. Gent Jazz draait.

 

door Jo Dautzenberg, juli 2010
foto's: Cees van de Ven

 

"Gent jazz is er sinds 2002 en nauw verbonden geweest aan de Gentse Feesten. Het is nu gelukt om het los te koppelen, een festival bouw je niet zomaar. Er zijn jaren voor nodig om de eigen identiteit neer te zetten." Terwijl de dj van de dag de jazzkraan luidt openzet, kijk ik in de ogen van Bertrand Flamang. Een organisator pur sang. Jazz stroomt door zijn aderen, free music zit in en zijn hart en zijn hoofd toetst alles wat hij organiseert aan het - naar wat lijkt - geslaagd format. Eigen smaak mag geen rol spelen, zijn eigen beleving opdringen wil hij niet. Hij is wars van stereotypen. Van etiketjes - dit is wel jazz, dat niet, dat misschien, etcera. Voor hem is het de vonk; als die er is, dan is het goed.

 

"Een jazzfestival, kan dat wel in Gent? Kun je duizenden mensen trekken, sec met jazz? Dat is de vraag, dat is de uitdaging. Aansluiten bij de grote festivals in Europa. Dat wil ik hier bereiken. Los van de Gentse feesten een jazzfestival neerzetten van betekenis." Als ik hem complimenteer voor de uitstraling van Gent Jazz en de fraaie setting, onderstreept hij het belang van het festival voor de cultuurstad Gent en de betekenis die men wederzijds voor elkaar kan hebben. Tevens wijst hij op het belang van zijn relatie met de mensen van North Sea Jazz in Rotterdam.

 

"Samenwerking, dat is onmisbaar. De relaties moeten goed zijn: met publiek, met artiesten, met bedrijven en sponsoren. En daar werk ik hard aan, samen met vele vrijwilligers, veelal studenten, maar ook oudere liefhebbers. Zij ontmoeten elkaar, leggen contacten, wisselen elkaar af. Deze mensen, die alle gasten ontvangen, de weg wijzen of verder helpen, zijn mijn visitekaartje, zijn mijn ogen en oren. Het publiek is bepalend." Vorig jaar waren het er 35.000. Daar ligt de lat dit jaar weer. Het is voor hem geslaagd als het voor de bezoekers geslaagd is. Het gaat om beleving, om meer met jazz te doen, meer van jazz te maken. Kwaliteit, geen supermarkt.

 

Hij wil er zeker vijftien jaar voor gaan. Jazz door het hele jaar heen: Gent Jazz ( juli), Middelheim Jazz (augustus) en het vernieuwende Jazz & Sounds Festival (oktober).

 

"Het profiel van Gent Jazz. Van belang: talentontwikkeling in Vlaanderen, de uitreiking van diverse prijzen, topacts van een breed genre. Een special night moet ook een special night zijn. Mijn eigen smaak wordt geparkeerd. Het jazzpubliek is aan zet. Vier avonden verdeeld over twee weekends. Vier internationaal vermaarde acts. Iconen in een mix met de new generation. Dat publiek loopt in samenstelling uiteen. Onderzoek is niet nodig. Je ziet het zo, overal waar jazz is als uitingsvorm: jazz is de cross-over, altijd al geweest. Vijftig jaar geleden stond jazz al aan de basis van de wereldmuziek. De vijftiger en zestiger jaren zetten alles in een stroomversnelling. Ook hier was de jazz bepalend. De fans van toen zijn de directeuren en welgestelde elite van nu. Ze menen de wijsheid in pacht te hebben. Dat is een fatale vergissing. Jazz gaat zijn eigen weg."

 

Het Gent Jazz Festival moet representatief zijn voor verschillende generaties. "Jazz is een duidelijk begrip. Het hoeft niet steeds opnieuw gedefinieerd. Het zijn stigmatiserende beelden van 'kenners' en de jazzpers, mensen die om welke persoonlijke redenen dan ook het een tot jazz bombarderen en het ander afwijzen. Het heeft iets te maken met de generaties. Het festival vertoont daarom een rustig landschap. Men claimt te veel. Zo bestaat er geen 'Europese jazz' en geen vergrijzing. Kijk naar de jongeren, hoe zij omgaan met jazz en hoe jazz een rol in hun leven speelt." Geen versleten beelden, een goed gekleurde bril kan een mooi beeld schetsen; maar je moet je ogen niet sluiten voor trends en bewegingen.

 

 

"Het publiek en de musici geven zelf aan waar het heengaat. Jazz doet voortdurend en deed altijd een handreiking naar the next generation, als kunstvorm, vermaak, tegendraadsheid of puur muziekgenot. Alles is cross-over. Jazz is trendsetter." Hij heeft in zin jeugd ooit sax gespeeld, maar later bleek dat hij meer talent had voor organiseren; hij heeft 'de toeter' toen maar teruggeven. Voor hem kun je ook als niet-musicus de jazz experience delen. "Het gaat om het moment; erbij zijn, dát geeft voldoening om toe te treden tot die wondere wereld..."

 

Mensen kruisen zijn pad. Jazzmuzikanten an sich zeggen hem niet zoveel. Als je ze zou contracteren op karakter, dan zouden er nogal wat afvallen. Hij lacht. "Als ze los gaan, dan worden ze interessant of niet; zelf ga ik niet op zoek naar de ontmoeting, dat is mijn aard niet. Erbij zijn als het gebeurd, dat is jazz."

 

Ik neem afscheid en bedank de man met het licht van jazz in België in zijn blauwe ogen. Geen dollartekens, maar vraag naar ongeschreven partituren. Inmiddels hebben 17.000 bezoekers de kassa's gepasseerd. Het festival heeft dan nog vier dagen te gaan. Bertrand Flamang is optimistisch en zijn eigen jazzavondje met Ornette Coleman kan niet meer stuk.

 

(Cees van de Ven 22,7,2010)

 

 

 

 

 

Gent Jazz 2010

 

Gent Jazz lokt 35.000 bezoekers en evenaart publieksrecord van 2009
 
De twee festivalluiken van Gent Jazz lokten op 9 concertdagen zowat 35.000 bezoekers. Meteen een evenaring van het publieksrecord van 2009 dat, ondanks een aantal annuleringen van artiesten, niet in gevaar kwam. Organisator-programmator Bertrand Flamang bestempelt deze editie als “sterkste ooit”, met als absolute hoogtepunt het concert van de Chick Corea Freedom Band, die uitmondde in een historische jamsession à la James Brown. Andere hoogtepunten waren volgens hem nog de concerten van de Belgische saxofonist Pierre Vaiana; de Stanley Clark Band met een glansrol voor de Japanse pianiste Hiromi; gitaarvirtuoos Pat Metheny; de Portugese fado-zangeres en publiekslieveling Mariza, voor de derde maal in Gent. Het publiek zelf ging in extase bij de concerten van het Oostenrijks duo Krüder & Dorfmeister en bij de aanstekelijke ska-hits van de nog immer razend populaire Madness.

 
Het optreden van Krüder en Dorfmeister -exclusief voor België- maakte overigens duidelijk dat ook een nieuw en fantastisch publiek zijn weg naar de Bijloke gevonden heeft. Volgend jaar viert Gent Jazz overigens zijn 10e editie waarvoor uiteraard ook projecten en verrassingen gepland zijn. Op deze editie kenden overigens enkele ‘special projects’ hun wereldpremière. Zo verraste Vive la Fête met ‘Vive le Jazz’, de integratie van jazz uit de jaren ’40 en ’50 in hun eigen muziek. En het ‘special project’ van Trixie Whitley en haar New Yorkse gastmuzikanten (w.o. Marc Ribot) maakte volop het vertrouwen waar als opmerkelijke en gesmaakte festivalafsluiter 2010.

 
Festivaldirecteur Bertrand Flamang blikt dus tevreden terug op het hoge niveau van de concerten en op de optimale festivalsfeer, extra gevoed door het aanhoudend mooie weer. Overigens de eerste editie sedert 9 jaar waarin de zon een prominente rol vervulde. Door de heraanleg van de Bijlokesite werd het cateringplein verruimd waardoor het contact met de muziek en het podium niet verloren gaat, waar men zich ook bevindt op het terrein. De Bijlokesite reveleert zich nu zelfs nog meer dan vroeger als een ideaal festivalterrein, zowel bij zonneschijn als bij regen.  

 

 

 

 

Universal Mind in de studio!
 
In de eerste week van juni gaat As Guests (Deze formatie stond in 2008 op het podium van JazzCase) met een strijkerssectie een cd opnemen van het project - Universal Mind.

 

Deze opname is een samenwerkingsverband van As Guests met het productiecentrum Dommelhof in Neerpelt.

 

Universal Mind betaat uit;

 

Jeffrey Bruinsma-violin

Oene van Geel-viola

Jörg Brinkman-cello

Miro Herák-vibraphone

Michal Vaňouček-piano

Brice Soniano-bass

Yonga Sun-drums

Geluidsingenieur Arne Bock

 

Meer weten?

De website van As Guests.

 

(Cees van de Ven, 30,5,10)

 

 

 

 

Trots en liefde voor Afrika in elke noot die ze zingt

 

Brussels Jazz Orchestra & Tutu Puoane 'Honouring Mama Africa!', woensdag 25 april 2010, Cultuurcentrum, Hasselt

 

In het kader van de onlangs verschenen cd 'Mama Africa!' concerteerden het Brussels Jazz Orchestra en zangeres Tutu Puoane in Hasselt. Het resultaat overtrof de hooggespannen verwachting. Want zij die na het beluisteren van de eerder genoemde cd nog twijfels hadden, werden met dit optreden direct uit de droom geholpen. Niet voor niets behoort deze bigband tot de Europese top. In alle secties was perfecte balans en dito samenspel. De arrangementen van deze Afrikaanse volksmuziek waren om te watertanden en werden veelal door bandleden zelf geschreven.

 

Niet slaafs naar de letter, maar wel in de geest en met met respect voor de traditie. Lode Mertens, Dieter Limbourg, Pierre Drevet, Gyuri Spies (hij deed ook de recording, editing, mixing en mastering van de cd) schreven spannende partijen, waarbij niemand het zich kon veroorloven ook maar één moment de focus te verliezen. Ook dit keer moest je concluderen dat het BJO verbluffend consistent musiceerde. Elk concert of cd van hen is een bron van schoonheid waarbij je nooit uitgeluisterd raakt, omdat je steeds nieuwe kwaliteiten ontdekt. Niet voor niets kreeg dit orkest de uitnodiging om in oktober op te treden in de prestigieuze Dizzy Gillespie Coca Cola Club van Jazz at Lincoln Center (NY). Het orkest zal daar optreden met pianist Kenny Werner.

 

Tutu Puoane bouwt gestaag verder aan haar carrière en importantie. Onlangs nog ontving zij voor haar album 'Quiet Now' de South African Music Award in de categorie 'Best Traditional Jazz Album'. Puoane bracht hier een eerbetoon aan Miriam Makeba en haar muzikale erfenis. Door haar muzikaal talent was Makeba de culturele ambassadeur van Zuid-Afrika bij uitstek. Ze was een actief tegenstander van het Apartheidsregime, wat voor haar dertig jaar ballingschap betekende. Interessant in dit verband is het interview   uit de dvd 'Live At Bern’s Salonger' (Stockholm, 3 februari 1966).

 

Tutu Puoane legde haar bewondering en affectie met het nalatenschap van 'Mama Africa' kortgeleden vast in een zojuist verschenen cd met dezelfde titel. Zij opende het concert door a capella de 'Click Song' te vertolken. Hoewel ze zelf een Pedi is, beheerst ze de specifieke Xhosataal met de opvallende klik-klak klanken. De 'X' in het Xhosa is een soort klik, gemaakt door de tong op de kant van de mond. Deze medeklinker klinkt ongeveer zoals het klikkend geluid dat ruiters maken om hun paarden aan te moedigen (luister en kijk hier naar de uitvoering uit 1966 van deze song door Miriam Makeba). Puoane vertolkte dit lied op overtuigende wijze. Helaas is het niet op de cd te vinden.

 

In het eerste stevige tutti-stuk 'The House In Midrand' - na een drumsolo gevolgd door 'Jikele’ Maweni' - viel op hoezeer Puoane aan persoonlijkheid heeft gewonnen. Haar stem klonk rijper, robuuster, met veel zeggingskracht. De aanpak van dit project stelde haar in staat om haar stem te laten versmelten met het orkest. Niet een zangeres die duimendik prominent en op de voorgrond in het geluidsbeeld stond; wel eentje die met behoud van profiel opging in het geheel, zoals in 'Thanayi' of in het uptempo 'Mayibuye' van Makeba, met spetterend solowerk van Carlo Nardozza en Kurt Van Herck.

 

Stevig swingend werk, zoals de flagweaver 'What More Can Be Right' met een jubelende altsaxsolo in dubbel tempo van Vaganée, werd afgewisseld met breekbare pareltjes als 'Mountain Shade' van Moses Taiwa Molelekwa/Sibongile Khumalo in een fraai arrangement van Bart Van Caenegem, waarin we een intimistische klarinetsolo van Dieter Limbourg hoorden. Veelkleurig harmonisch was het contrapuntisch 'Thanayi', waarbij de secties en de vocaliste als in een aquarel transparant 'zichtbaar' bleven.

 

En dan het bloedmooie en veelvuldig door Makeba gezongen 'When I’ve Passed On' in een arrangement van Pierre Drevet, die zichzelf (en niet ten onrechte!) een solo op flugelhorn voorschreef. 'Wie zal zich mij herinneren als ik er niet meer ben' is een tekstregel uit deze song. Welnu, het BJO en Tutu Puoane gaven vanavond hierop een eensluidend antwoord.

 

Catchy en met een quasi-bossanova feel was 'Africa Where My Heart Lies'. En Tutu's echtgenoot Ewout Pierreux tekende voor een op maat geschreven arrangement van 'West Wind'. Met glansrollen voor Puoane en Bart Defoort op tenorsax ontwikkelde dit stuk zich tot een onontkoombare heftigheid, om tenslotte windstil te eindigen. Via 'Umqokozo' kwam er langzaamaan met het feestelijke 'Pata Pata' een einde aan dit bijzondere concert. Het BJO & Tutu Puoane zijn er ten volle in geslaagd om de nalatenschap van Miriam Makeba in een eigentijds muzikaal kader te plaatsen, zonder dat de authenticiteit uit het oog werd verloren.

 

Een Brussels Jazz Orchestra dat klonk als een stevige eenheid op topniveau met solisten op iedere stoel. En Tutu Puoane tenslotte; haar trots en liefde voor Afrika zit in haar stem en in elke noot die ze zingt. Zowel de cd als 'Mama Africa!' live zijn niet te missen en warm aanbevolen.

 

Klik hier voor een fotoverslag van dit concert.

En hier voor een mp3 track van de nieuwe cd 'Mama Africa'

 

Meer weten?

De website van Tutu Puoane.

De website van het Brussels Jazz Orchestra.

 

(Cees van de Ven, 5,5,10)

 

 

 

 

 

 

Twee vleugels en twee improvisatoren met blanco geesten

 

zaterdag 30 januari 2010, CC Maasmechelen

 

Op het toneel twee vleugels in een sober zwart decor. Op de achtergrond het logo van Motives For Jazz, de organisatie waarin ook CC Maasmechelen partner is. Op het podium een intieme setting met comfortabele zitplaatsen en uitstekend zicht op een tableau waar weldra twee gekende improvisatoren een concert zouden geven. Programmator Hugo Haeghens introduceert beide musici en het spel kan beginnen.

 

Fred Van Hove had voor dit concert zijn carte blanche ingezet op componist, pianist en improvisator Walter Hus. Deze stond in de jaren tachtig aan de wieg van het non-conformistische ensemble Maximalist!, met een repertoire dat pop, rock, klassiek en avant-garde in hun muziek deed samensmelten. Hij schreef muziek voor modeshows, choreografieën, films en composities die tot stand kwamen in samenwerking met hedendaagse dichters of toneelschrijvers. Hus componeerde onder andere een operatrilogie op de Shakespearebewerkingen van Jan Decorte. Hij maakt deel uit van de poprockgroep River Of Donkeys, een Brussels collectief met zang, beats, pianospel en meer op een bedding van technosamples en elektronische percussie.

 

Van Hove, de grijze eminentie van de Belgische improvisatoren op piano, accordeon én kerkorgel, stond aan de wieg van de improvisatiebeweging die in de jaren zeventig in Europa floreerde. Tot op de dag van vandaag is hij nog steeds muzikaal actief en van belang. In 2008 gaf hij een spraakmakend concert in kasteel Vilain XIIII in Leuth met Barry Guy, Wilbert de Joode. Hij is wars van de strenge structuur van thema's en voorgeschreven akkoordenverloop in de harmonie, maar omarmt de onbelemmerde, intuïtieve improvisatiemogelijkheden van het moment. Instant composing pur sang. En precies dat hebben Van Hove en Hus voor ogen vanavond.

 

Eerst wordt door beiden schoorvoetend contact gemaakt met de toetsen met enkele noten, lange stiltes en een vluchtig akkoord. Een fase van voorspel, verkenning, kennismaking en vooral: de geest vrijmaken. Van Hove speelt enkele arpeggio's. Hus plaatst een triller en laat deze als riff doorlopen als basis voor het spel van Van Hove. Deze speelt oorstrelende notenslierten, die hij als guirlandes vanaf het klavier uitstrooit en in de ruimte drapeert.

 

Aanvankelijk klinkt hun spel vrij. Zonder ritme, structuur of harmonische orde, totdat Hus plotseling een repetitief ritmisch en groovend patroon aanreikt en er zowaar een duidelijke maatsoort ontstaat. Echter niet van lange duur, omdat dit klassieke keurslijf gaat knellen en hij de vrijheid verkiest. Hus staat op, wandelt naar Van Hove en neemt naast hem plaats voor een quatre-mains spel. Wederom kortstondig, om conflicten tussen handen, vingerzettingen en beperking van creativiteit te voorkomen.

 

Van Hove staat op, drinkt wat water, verdwijnt tussen de coulissen en neemt vervolgens plaats achter de lege beschikbare vleugel. Hus ondertussen bewijst zich als een meester in het surplacewerk aan de donkere kant van het klavier. Repeterende loopjes en riffs met minuscule verschuivingen van tonen, vrij of in herkenbare maatsoorten en ritme. Intrigerende basale statements, waar Van Hove attent op reageert en mee voort kan.

 

En dan verlaat Hus plotseling de baskant van het klavier  en lanceert orenschijnlijk solitair een heuse, heldere melodie. Van Hove sluit zich aan met naadloos synergetisch spel. Zacht maar dwingend zet Hus een groove-riff in, die langzaam en spannend door beiden naar een climax wordt omspeelt, waarna als ontlading en contrast de rust weerkeert. Nu is het tijd voor een meefluitbaar deuntje, denkt Hus, en hij doet wat hij denkt. Het melodietje wordt vervolgens door beiden ontleed, gefileerd en lost onherkenbaar op in de vrije ruimte.

 

De toegift is een strijdlustige anarchistische improvisatie, waarin onderling zaken op kwajongensachtige wijze muzikaal worden ontregeld, becommentarieerd en ter discussie gesteld. Maar in het coda wordt de vrede getekend en amalgameerde het spel van deze twee vrijdenkende, eigenzinnige improvisatoren tot een harmonieus happy end.

 

Een concert waar je bij moet zijn geweest, om het te zien, te horen én te voelen.

 

Klik hier  voor een fotoverslag van dit concert.

 

(Cees van de Ven, 7.2.10)

Bertrand Flamang, organisator van Gent Jazz/Jazz & Sounds/Jazz Middelheim, en Duco Heijbroek, directeur NH Belfort te Gent, nodigen u van harte uit op de fotoboekpresentatie ‘Jazz Masters’ van jazzfotograaf Jos L. Knaepen. Het boek bevat ongeveer 110 live foto's van befaamde internationale en Belgische jazzmusici.   Hij trok hiervoor door heel Europa en naar New York. Simultaan loopt er een mooie expo met foto's uit ‘Jazz Masters’ in de hotellobby en wandelgang naar de jazzkelder Trova van hotel NH Gent Belfort.   De fotoboekpresentatie vindt plaats op donderdag 4 februari 2010 om 17 uur in de jazzkelder Trova van NH Gent Belfort, Hoogpoort 63 te Gent.   Klik hier voor een interview met Jos Knaepen op Klara.    (Cees van de Ven, 29,01,10)             Concertrecensies van 2e dag Motives Festival 2009   Motives Festival - zaterdag 14 november 2009, Casino Modern, Genk   Het Motives Festival wilde zich tijdens deze zesde editie tonen als het eigenzinnige buitenbeentje onder de jazzfestivals in de regio. Met gevestigde namen, maar ook met nieuwe creaties en bijzonder talent. Gedurende dit driedaagse festival in het Casino Modern in Genk werden aan het publiek vijftien uiteenlopende concerten gepresenteerd. Een boeiend en vaak verrassend programma, met grote en minder grote namen.   Klik hier voor het verslag in woord en beeld van de tweede festivaldag.   (Cees van de Ven, 31,12,09)         Han Bennink               Van de Thonetstoel naar het slagwerkuniversum - en weer terug   Boek 'De Wereld als Trommel' door Erik van den Berg   Laten we maar met Boem Paukeslag in huis vallen: Erik van den Berg heeft met 'De Wereld als Trommel' een biografie over slagwerkkunstenaar Han Bennink geschreven die leest als een spannend jongensboek. Hij is erin geslaagd de complexe persoonlijkheid van Bennink, met al zijn hebbelijkheden, zijn compromisloze eerlijkheid en zijn gigantische gaven als percussionist en beeldend kunstenaar, in ruim 200 pagina's neer te zetten. Daartoe heeft hij de man zelf geïnterviewd, diens familie, vrienden en collega's, is hij hem achterna gereisd en is hij diep de archieven ingedoken.   Han heeft het niet van een vreemde: vader Rein was jarenlang drummer (maar in feite op elk instrument inzetbaar) in plaatselijke amusementsorkestjes en, later, radio-ensembles. Zelf begint junior op een Verkade-koekblik, een Thonetstoel ("van dat dunne fineerhout waar je brushes zo mooi op klinken") en een lege fles bij wijze van bekken. Want geld voor een echt drumstel is er lange tijd niet. Regelmatig gaat hij met zijn vader mee naar repetities en optredens van De Zaaiers en in 1955, dertien jaar oud, legt hij samen met zijn vader (op klarinet) zijn eerste opnamen vast. Die zijn bewaard gebleven en staan op de cd die bij het boek hoort. En het is zonneklaar: dit joch heeft talent.   Zo rolt hij het vak in, rond 1958-'59 dienen de eerste schnabbels zich aan, met jazzcombo's en als begeleider van artiesten die voor militairen optreden. In 1961 voegt hij zich bij een scheepskapel en komt hij voor het eerst in New York. Daar ziet hij Billy Higgins, Elvin Jones en Charles Moffett. Hij schaamt zich intussen niet voor zijn heimwee. Ook dat is Han Bennink: eerlijk en echt tot op het bot. Geen compromissen, geen schijn ophouden. In 1967 krijgt hij de Wessel Ilcken Prijs (de huidige VPRO Boy Edgar Prijs) en daar hoort het beeldje Hommage à John Coltrane bij, een sculptuur van Jan Wolkers. Han vindt het maar niks, dat beeldje, en hangt het aan een touwtje onder zijn woonboot in de Vecht. Wolkers reageert laconiek: "Ik vond het juist een erg goed idee, want daar krijgt zo'n beeldje zo'n mooi patina van."   Bennink heeft dan al de naam de hardst spelende drummer van Nederland te zijn. Ook dat is vroeg begonnen: "Als ik op de Da Costalaan in Hilversum meespeelde met mijn favoriete muziek, zette ik de ramen open, want ik dacht: dit is zó ontzettend goed, dit moet de hele wereld horen. We hadden een dove buurman, maar goed ook, want bastrombonist Erik van Lier, die in Nieuw-Loosdrecht woonde, vertelde me later dat hij me tot op de Loosdrechtseweg kon horen." Later speelt hij met onder anderen pianist Art Hodes, dan 78 jaar. De veteraan, droogjes: "Never keep a man from working, if he wants to work." Ook van dit optreden, in het Amsterdamse Bimhuis, zijn opnamen bewaard gebleven, die op de bijgeleverde cd staan. We lezen hoe Hans instrumentarium gelijk een knallend heelal alsmaar uitdijt – om vervolgens geleidelijk aan weer te krimpen. Wie weet belandt hij via zijn snaartrommel uiteindelijk weer bij de Thonetstoel.   Benninks activiteiten als beeldend kunstenaar komen aan bod, maar Van den Berg laat merkwaardig genoeg na verbanden te leggen tussen de twee disciplines. Terwijl die er wel degelijk waren en zijn. Zo verklaarde Han in het blad Disk (augustus 1979): "Ik ben gewoon visueel ingesteld. En dat is dan niet zozeer om een performance te laten zien, maar ja, het verschil bijvoorbeeld tussen een lange en een korte stok of zo, begrijp je. Een extravagante stok. Dat soort ideeën komt volgens mij uit Pop Art voort. Tenminste, bij mij. Ja, gewoon uit de beeldende hoek." Kijk, daar had ik graag meer over willen lezen.   In de documentaire 'Hazentijd' van Jellie Dekker wordt daar wat meer op ingegaan. Hoe toeval en directe intuïtie zowel bij de muziek als het beeldend werk een grote rol spelen. We zien Bennink hout sprokkelen: "Ik wou even een xylofoontje bij elkaar zoeken voor vanavond." In feite werkt hij precies zoals de traditionele Afrikaanse trommelaar, die zelf de boomstronk zoekt waar hij zijn instrument uit kan hakken en die de geit slacht waar hij zijn vel van maakt.   We worden deelgenoot van Benninks liefde voor de natuur als hij in het Canadese Banff vogels spiedt, waarbij de specht, die fantastische roffelaar, vanzelfsprekend favoriet is. Daar, tijdens de jaarlijkse jazzworkshop van trompettist Dave Douglas, vond Bennink ook de jonge muzikanten van zijn huidige trio. Hij koos de Belgische rietblazer Joachim Badenhorst en de Deense pianist Simon Toldam "omdat niemand jullie kent." Hij onthulde het trio, zijn eerste eigen groep (!), tijdens de presentatie van boek, dvd en de trio-cd/lp 'Parken' op 30 september in het Bimhuis.   Han Bennink mag dan ouder zijn dan zijn twee kompanen samen, het driemanschap bleek een hechte eenheid, dat als een supernova kan spatten en stralen, maar ook fier het patina draagt van eeuwige jazz, getuige de Duke Ellington-medley waarmee het optreden werd geopend. Wanneer je dit drietal beluistert en bekijkt, moeiteloos pendelend tussen geleide chaos en geconcentreerde swing, begin je iets te begrijpen van de problematiek van het Three Body System , waar astrofysici zich eeuwenlang de hoofden over hebben gebroken.   (Eddy Determeyer, 7.10.09)   Klik hier voor een fotoverslag door Maarten Jan Rieder van Benninks boek-/dvd-/lp-/cd-presentatie.   En hier  voor een fotoimpressie door Cees van de Ven.   Meer weten? Klik hier voor een interview met Han Bennink van Jacques Los.     (Cees van de Ven, 7.10.09)            www.flickr.com cees van de ven's Flat Earth Society - JazzCase - Dommelhof - Neerpelt - 17 september 2009 photoset

 

 

 

 

 

 

Stichter van Jazzmozaïek overleden

 

 

 

 

Op 13 september overleed Luc De Baets, bezieler en drijvende kracht achter de jazzwerking van Muziekmozaiek vzw.
Hij richtte in 2000 het tijdschrift Jazzmozaiek op. Hij legde daarmee de fundamenten van de jazzwerking binnen de vereniging.

 

Hij kende door zijn jarenlange ervaring als jazzprogrammator en jazzrecensent voor kranten en tijdschriften alle grote jazzartiesten in binnen- en buitenland.

 

Zijn uitgesproken visie op jazz en energieke drang naar perfectie vormden de basis van het succes van Jazzmozaiek dat in minder dan 10 jaar tijd zijn oplage zag verdrievoudigen.

 

In zijn bekommernis om de continuïteit had hij begin 2009 de verantwoordelijkheid van Jazzmozaïek deels al overgedragen. Hierdoor werd de toekomst van het tijdschrift veilig gesteld.

 

Bron: Muziekmozaiek

 

(Cees van de Ven, 15,9,2009)

 

 

 

 

 

 

 

Jazz Middelheim Impressies

 

 

 

 

 

 

Festivalverslag Jazz Middelheim 2009: Dag 4

zondag 16 augustus 2009, Park Den Brandt, Antwerpen

 

De slotdag van Jazz Middelheim 2009 bracht boeiende concerten van het Bert Joris Quartet, Jason Moran's Live:Time, Kenny Baron & Charlie Haden en 'Nat King Cole en Espagnol', een project met David Murray dat speciaal voor dit festival was opgezet. Onze verslaggever Jacques Los en fotograaf Cees van de Ven waren ter plaatse en doen verslag in woord en beeld vanuit het Antwerpse park Den Brandt.

Klik hier voor hun festivalverslag van de vierde en laatste dag.

 

Meer weten?

Kijk op de website van Jazz Middelheim voor achtergrondinformatie, interviews en video-impressies van dit festival.

(Maarten van de Ven, 2.9.09)

 

 

 

Jazz Middelheim Impressies

 

 

 

 

 

 

Festivalverslag Jazz Middelheim 2009: Dag 3

zaterdag 15 augustus 2009, Park Den Brandt, Antwerpen

 

De derde dag van Jazz Middelheim 2009 stond in het teken van eertbetoon aan twee grote jazzblazers, Freddie Hubbard en Chet Baker. Zo waren er in het Antwerpse park Den Brandt optredens van de all-star formatie The Cookers, MSG (Mahanthappa-Sardjoe-Guilfoyle), 'Chet Mood' (met onder andere Enrico Rava en Philip Catherine) en de 'peter' van het festival, Toots Thielemans. Onze verslaggever Jacques Los en fotograaf Cees van de Ven doen verslag in woord en beeld.

 

Klik hier voor hun festivalverslag van de derde en voorlaatste dag.

 

Meer weten?

Kijk op de website van Jazz Middelheim voor achtergrondinformatie, interviews en video-impressies van dit festival.

 

 

(Maarten van de Ven, 29.8.09)

 

 

 

Jazz Middelheim impressies

 

 

 

 

 

 

Festivalverslag Jazz Middelheim 2009: Dag 2

vrijdag 14 augustus 2009, Park Den Brandt, Antwerpen

 

Op vrijdag 14 augustus bracht Jazz Middelheim 2009 achtereenvolgens het Erik Vermeulen Trio, 'Hans Teeuwen Zingt' en Dee Dee Bridgewater op het podium in het Antwerpse park Den Brandt. Onze verslaggever Jacques Los en fotograaf Cees van de Ven doen verslag van een andermaal geslaagde festivaldag.

 

Klik hier voor hun festivalverslag in woord en beeld van de tweede dag.

 

Meer weten?

Kijk op de website van Jazz Middelheim voor achtergrondinformatie, interviews en video-impressies van dit festival.

 

 

(Maarten van de Ven. 24,8, 09)

 

 

 

 

 

Gent Jazz Impressies

 

 

 

 

 

 

Gent Jazz impressies: Randy Weston African Rhythms

 

vrijdag 10 juli 2009, Bijloke, Gent

 

Pianist Randy Weston gelooft in het helende vermogen van muziek. "Muziek heeft een grote spirituele kracht, zonder twijfel de grootste van alle kunsten." Bezoekers van het Gent Jazz Festival konden dat na zijn overweldigende concert op het Bijlokepodium alleen maar beamen.

 

Randy Weston leerde als jongetje in het Brooklyn van de jaren veertig alle grote jazzmusici van toen kennen. Nat King Cole, Art Tatum en Duke Ellington waren zijn helden. Maar Thelonious Monk had misschien wel de grootste invloed op zijn pianospel. En terwijl de wereld zich laafde aan de klanken van de Beatles en de Stones, trok Weston voor het eerst naar Afrika, het begin van een levenslange fascinatie met dit continent. De 83-jarige pianist wordt nog steeds beschouwd als een van de belangrijkste hedendaagse pianisten en componisten. Zo zei jazzcriticus Stanley Crouch over hem: "His art is more than projection and time; it's the result of a studious and inspired intelligence... an intelligence that is creating a fresh synthesis of African elements with jazz technique."

 

In Gent keerden Randy Weston (piano), Alex Blake (bas) en Neil Clarke (percussie) terug naar de basis waar jazz is ontstaan: Afrikaanse ritmes en blues. Westons pianistiek is basaal, to the point, spaarzaam en zonder clichés. Hij speelde stevig en helder, de toetsen beroerend met een licht touché, losjes, elegant en vol verrassende wendingen. Zijn composities zijn pakkend; stukken als 'Little Niles' en 'African Sunrise' zijn klassiekers-in-dop.

 

Fabelachtig, imposant en onontkoombaar was bassist Blake. Zittend en met zijn contrabas haast horizontaal voor zich bespeelde hij het instrument als door voodookrachten gegrepen. In 'Berkshire Blues' gaf hij een fenomenale bassolo ten beste, waarin hij zijn snaren plukte, tokkelde en streek, maar ook bewerkte met zijn vuisten, evenals het klankcorpus van zijn instrument. Blake beschikt over een grote technische vaardigheid, en gaat zijn bas te lijf alsof het een gitaar is. De interactie met Clarke was intricaat, subtiel en veelkleurig. Het tweetal speelde met een enorme drive en creëerde soms bezwerende drones, waaroverheen Weston naar hartenlust improviserend zijn melodische pianolijnen kon draperen.

 

Hoe goed gekozen en toepasselijk de naam 'African Rhythms' wel is voor deze formatie, bleek uit het feit dat de drie muzikanten hun instrumenten zonder uitzondering zeer ritmisch gebruikten; ook Weston zette zijn klavier regelmatig in voor percussief en opzwepend pianospel. Neil Clarke beheerste zijn drumkit met vier conga's volledig. Hij kreeg ook alle ruimte om zich solistisch te manifesteren en deed dat met aansprekend creatief polyritmisch spel.

 

Westons muziek wist het publiek uit te dagen en mee te slepen. Zo bleek 'Blue Moses', waarin de toon werd gezet door een diepe, rootsy baslijn - later overgenomen door de bas, één brok dynamiek, met een behoorlijk stevige forte passage, waarin de toeschouwers participanten werden met hun ritmisch geklap. De zonnige klanken van Randy Weston African Rhythms hadden hun doel niet gemist.

 

Klik hier voor een fotoverslag van dit concert door Cees van de Ven.

 

(Josien Lucassen & Maarten van de Ven, 24.8.09)

 

 

 

Jazz Middelheim Impressies

 

 

 

 

 

 

Festivalverslag Jazz Middelheim 2009: Dag 1

donderdag 13 augustus 2009, Park Den Brandt, Antwerpen

 

Met The Circle, Octurn, Flat Earth Society en Laurie Anderson/Lou Reed/John Zorn 'Improvisations' opende op donderdag 13 augustus jongstleden Jazz Middelheim zijn deuren. Onze verslaggever Koen Van Meel en fotograaf Cees van de Ven doen verslag vanaf het altijd sfeervolle Antwerpse park Den Brandt.

 

Klik hier voor hun festivalverslag in woord en beeld van de eerste dag.

Klik hier voor enkele sfeerbeelden van Park Den Brandt

 

Meer weten?

Kijk op de

website  van Jazz Middelheim voor achtergrondin